De bouw bevindt zich al 10, nee 20, jaar in een duurzame spagaat

10 Jaar geleden heb ik een hartenkreet gepubliceerd in de Cobouw, omdat de verduurzaming van de bouw indertijd door bewust rijksbeleid al precies 10 jaar volkomen op slot stond. Ik sprak toen over een niet gevoelde ‘sense of urgency’ rond bijvoorbeeld klimaatverandering. Nu zijn we weer 10 jaar verder, en wat blijkt? Nog steeds is er weinig nieuws onder de zon.

Weinig nieuws onder de zon

Er zijn amper duurzame regels bijgekomen, en de grote belemmeringen in de Woningwet voor lokale initiatieven bestaan nog steeds! Er is alleen in 2013 een milieuprestatiesysteem voor nieuwbouw van woningen en kantoren geïntroduceerd in het Bouwbesluit 2012. Dat klinkt hoopvol, maar tot begin 2018 gold helemaal geen minimumnorm. En de op 1 januari 2018 ingevoerde milieuprestatienorm (maximaal 1,0) blijkt volgens het Rijk zelf gemiddeld eenvoudig haalbaar.

Geloofwaardig?

Hoe geloofwaardig is het Rijksbeleid? Het elan van ‘duurzaam bouwen’ is helemaal weg. In de tussentijd hebben we ‘cradle to cradle’ beleid zien opkomen en doodbloeden. Nu is ‘circulair bouwen’ weer hot in de beleidsomgeving.

Eigenlijk is het ondertussen vooral verder bergaf gegaan met het milieubesef in de bouw. Bijvoorbeeld PVC of PIR wordt tegenwoordig alom toegepast en schaamteloos als ‘duurzaam’ gelabeld. Natuurlijk worden er uit materiaal-optiek duurzame projecten gerealiseerd, maar dat zijn nog altijd lokale incidenten. Voor de verbouw en de transformatie gelden er nog helemaal geen aanvullende eisen.

Omgevingswet, recyclen van beleid

Maar in 2021 verschijnt de Omgevingswet, gericht op een duurzame ontwikkeling. Dan komt het toch vanzelf goed? Nou nee, het verbod op duurzame afspraken (art. 122 Woningwet) is bijvoorbeeld geruisloos overgegaan in artikel 23.7 Omgevingswet. Dit verbod staat totaal haaks op het Omgevingswet-principe ‘lokaal tenzij’. Het nieuwe stelsel zou toch mede op vertrouwen zijn gebaseerd? Regels voor het daadwerkelijk toepassen van circulair bouwen en de energietransitie ontbreken nog helemaal. Er moet eerst weer beleid gerecycled worden. Sense of urgency, iemand?

Aanvullingswetten nodig

Suggestie: stel snel concrete aanvullingswetten energie en circulair bouwen op, dan ziet de samenleving meteen aan de regelonderwerpen tot waar de ambities van het Rijk zich nu uitstrekken.